Ո՞վ ասաց, որ ապստամբությունն անպայման պետք է զենքով լինի. Արմեն Մարտիրոսյան

27-09-2017 18:25:14   | Հայաստան  |  Հարցազրույցներ
Լրագրի զրուցակիցն է Ժառանգություն կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանը
 


 
 
- Պարոն Մարտիրոսյան, հրապարակվել է Ժիրայր Սեֆիլյանի նամակն ազգային դիմադրության ճակատ ձևավորելու վերաբերյալ։ Ի՞նչ կարծիք ունեք այդ նամակի և այնտեղ ընդգրկված 31 հոգանոց ցանկի վերաբերյալ։ Կարո՞ղ է կենսունակ լինել նման ճակատի ձևավորումը՝ հաշվի առնելով, որ այդ ցանկում ընդգրկված մի շարք մարդիկ արդեն դեմ են արտահայտվել՝ նշելով, որ ժողովուրդը պատրաստ չէ դրան։
 
 
 
-Կենսունակությունը մի շարք գործոններից է կախված։ Կլինի թե ոչ, այս պահին չեմ փորձի գուշակել։ Այդ գործոնները կարող են այնպես դասավորվել, որ խանգարեն պայքարին, կարող են այնպես դասավորվել, որ օգնեն, բայց մի բան հստակ կարող եմ ասել, որ այն մտահոգությունը, որ ունի Ժիրայր Սեֆիլյանը, ես կիսում եմ՝ կապված մարդաթափության հետ։ Դա հետևանք է այն պատճառների, որոնք այս տարիներին կուտակվել են կառավարման համակարգում, հասարակական հարաբերություններում և դրանք այնքան մեծ ծավալի են, որ միայն հեղափոխական ճանապարհներով կարելի է հասնել փոփոխությունների։ Այն հեղափոխական բարեփոխումները, որոնք իշխանությունները տարիներ շարունակ խոստանում են, այդպես էլ չեն անում, սակայն դրանց կարիքը մենք շատ ունենք։ Խոսքը անկախ դատական համակարգի, ազատ տնտեսության, ազատ քաղաքական դաշտ, ազատ մամուլ ձևավորելու մասին է։ Այդ ամենը մեզ պետք են և ակնհայտորեն այդ խնդիրները այլևս մեզ համար ոչ թե պարզապես մարտահրավեր են, այլ արդեն սպառնալիք։ Օրերս այցելել էի Հայաստանի հյուսիսային շրջաններ, և այն սոցիալական վիճակը, որ տեսա այնտեղ, վեր է երևակայությունից, և ամեն այցից հետո նկատվում է, որ բացասական միտումը խորանում է։
 
 
 
Ինչ վերաբերում է Սեֆիլյանի կողմից ներկայացված ցուցակին, ես նույնպես որոշակի վերապահումներ ունեմ այնտեղ ընդգրկված որոշ մարդկանց մասով, սակայն ճնշող մեծամասնության նկատմամբ խորին հարգանք եմ տածում։ Հետևաբար, ում նկատմամբ վերապահում ունեմ, արդեն էական չէ, որովհետև այն խնդրի լուծման համար, որոնց մասին բարձրաձայնում է Ժիրայր Սեֆիլյանը, որքան շատ մարդ համախմբված լինի, այնքան լավ։ Այստեղ ամբողջ խնդիրը հետևյալն է. եթե իսկապես ցանկանում ես ինչ-որ բան փոխել, ապա քո նույնիսկ օբյեկտիվ պատճառները մի կողմ ես դնում և միավորվում ես այդ ամենն ի կատար ածելու համար։ Իսկ եթե չես ուզում բան փոխել, եղած օբյեկտիվ պատճառներին կարող ես գումարել մի քանի անգամ ավելի շատ սուբյեկտիվ պատճառներ ու հեռանալ խնդիրների լուծման ճանապարհից։ Հետևաբար, եթե մեր հարգելի գործընկերներ Պետրոս Մակեյանն ու Թամար Հովհաննիսյանը ցանկանան ինձ հետ հանդիպել, զրուցել, ես որևէ խնդիր չեմ տեսնում և պատրաստ եմ ամբողջովին իրենց աջակցել։ Ես բազմապիսի ձևաչափերի եմ մասնակցություն ունեցել, որտեղ քաղաքական ուժերի և քաղաքական գործիչների հետ որոշակի տարաձայնություններ եմ ունեցել, նաև քննադատության ենթակա հարցեր եմ բարձրացրել, բայց ինձ համար կարևորն այն է եղել, որ փորձենք լուծել այն խնդիրը, որը դրել ենք մեր առջև, որովհետև անընդհատ իրար քննադատելով, արդյունքում այդ միասնությունը չի ստացվում, և իշխանությունը շահում է։ Իշխանության մեջ հակասությունները շատ ավելի շատ են, քան ընդդիմության մեջ, բայց դրանք շատ արագ հարթվում են, որովհետև կա հանրային ռեսուրսի վերաբաշխման խնդիր, և այդ վերաբաշխումից օգտվելու ցանկությունը ստիպում է արագ համախմբվել և տարաձայնությունները հարթվում են։ Նույն պարագայում, երբ որոշ մարդիկ հայտարարում են, թե պետության ու հասարակության մասին են մտածում, իրենք էլ պետք է տարաձայնությունները մի կողմ դնեն և փորձեն միասնական քայլերով դուրս գալ այս իրավիճակից։
 
 
 
-Դուք երկար ժամանակ խոսում էիք թավշյա հեղափոխության մասին, բայց հիմա «Սասնա ծռերն» ու Ժիրայր Սեֆիլյանը պայքարի այլ մարտավարություն ունեն, նրանք զինված պայքարի ուղին են ընտրել։
 
 
 
-Ես չեմ կարծում, որ իրենց մարտավարությունն այլ է, Ժիրայր Սեֆիլյանի հայտարարությունում զենք վերցնելու մասին խոսք չկար, այնտեղ համաժողովրդական ընդվզման մասին է խոսքը։ Մենք էլ ենք կողմ դրան, ոչ մի խնդիր այս առումով չկա։ Ո՞վ ասաց, որ ապստամբությունն անպայման պետք է զենքով լինի։ Այո, անհնազանդության ակցիաներ էլ կարող են տեղի ունենալ, ինչին մենք կողմնակից ենք, և ես կիսում եմ Ալբերտ Բաղդասարյանի այն կարծիքը, որ եթե մենք իսկապես կարողանանք միավորվել և այնպիսի օրակարգ առաջ քաշենք, որը կընդունվի հասարակության կողմից, այդ դեպքում զենքի կարիք չի լինի։ Այս պահին եղած մտահոգությունները, որ ասում են՝ ժողովուրդը պասիվ է, չի ցանկանում պայքարի դուրս գալ, անկեղծ ասած ես էլ եմ կիսում, ապատիան իսկապես խայտառակ մեծ է, ինչը ես էլ եմ զգում, բայց, այնուամենայնիվ, եթե այդ միասնությունը լինի, ես չեմ կարող ասել՝ ժողովուրդը կակտիվանա, թե ոչ։ Բայց հաստատ կարող եմ ասել, որ եթե ոչինչ չարվի, ժողովուրդը հաստատ չի ակտիվանա։ Սա այլևս ազգային անվտանգության խնդիր է դարձել։ Ու այս համատեքստում տեղին չէ խոսել 2040 թվականին Սերժ Սարգսյանի խոստացած 4 մլն բնակչություն ունենալու մասին։ Դրա համար դեռ 2020 թվականին պետք է կարողանանք 2 մլն մնալ կամ նույնիսկ դառնալ։
 
 
 
-Դուք ինքներդ էլ մտավախություն ունեք, որ հասարակությունը հնարավոր է չհմախմբվի։ Ձեր կարծիքով՝ ինչպիսի՞ օրակարգով է հնարավոր ժողովրդի մոլբիլիզացիայի հասնել։ Օրինակ՝ ապագաղութացումը կարո՞ղ է նման համախմբող ուժ ունենալ։
 
 
 
-Հայաստանում երկու օրակարգ գոյություն ունի, երբևէ այլ օրակարգ չի եղել և չի էլ կարող լինել։ Մեկը մեր ինքնիշխանության, ազատության խնդիրն է, մյուսը՝ հանրային ռեսուրսների նկատմամբ հասարակության հեռու լինելը։ Անարդարություններ, կեղծված ընտրություններ, բազմապիսի այդպիսի բացասական ու հոռի երևույթներ հենց այդ խնդրի չլուծված լինելու հետևանք են։ Այսինքն՝ ամեն ինչ անում են, որ հասարակությունն այդ հանրային ռեսուրսից հեռու մնա։ Իշխանությունը հենց դրա համար է իրենց պետք։ Իսկ մյուսը, բնականաբար, ինքնիշխանության խնդիրն է, որի համար արցախյան ազատամարտ իրականացրինք։ Այս երկու հարթությունում է, որ հասարակությունը, կարծում եմ, որոշակի աշխուժություն ցույց կտա։ Օրակարգը դա է։ Որոշ մարդիկ հիմա նոր օրակարգերի մասին են խոսում, իբրև թե հին օրակարգերը լուծել են, նորի մասին են խոսում։ Սակայն առանց հին օրակարգերը լուծելու հնարավոր չէ նոր օրակարգեր առաջ քաշել, որովհետև հին օրակարգերը ֆունդամենտալ հարցեր են։
 
 
 
-Այսինքն՝ ապագաղութացումը կարո՞ղ է լինել օրակարգային հարց։
 
 
 
-Ապագաղութացումն ինքնիշխանության, ազատության հետ կապված հարց է։ Մենք տարբեր արտահայտություններով նույն բանի մասին կարող ենք խոսել՝ ապագաղութացում կամ Հայաստանի ինքնիշխանություն, կամ Հայաստանի անկախության վերականգնում։ Օրակարգի երկրորդ հարցի վերաբերյալ էլ կարող ենք տարբեր արտահայտություններ օգտագործել՝ Հայաստանի ժողովրդավարացում կարող ենք ասել, Հայաստանում հանրային ռեսուրսների վերադարձ, ապաօլիգարխացում ու ապաքրեականացում կարող ենք ասել, բայց բոլորս նույն բանն ենք ասում և նույն բանի մասին ենք խոսում։
 
 
 
Նոյյան տապան   -   Հարցազրույցներ
Լուրեր Հայաստանից եւ Սփյուռքից