«Գարդասիլ»-ի անվտանգության կլինիկական փորձարկումները խաբեական բնույթ ունեն (տեսանյութեր)

Բացահայտում. ՀՀ առողջապահության նախարարության և ԱՀԿ-ի «մուխլյոժը»



06-12-2017 20:23:59   | Հայաստան  |  Հասարակություն
 

 
 
 
ՀՀ առողջապահության նախարարությունը ս. թ. նոյեմբերի 25-ին լրագրողների համար Ծաղկաձորում կազմակերպած դասընթացի ժամանակ տեղեկություններ հրապարակեց այն մասին, որ աշխարհի մի շարք երկրներում մարդու պապիլոմավիրուսի (ՄՊՎ) դեմ «Գարդասիլ» պատվաստանյութի կիրառման շնորհիվ նվազել է արգանդի պարանոցի քաղցկեղի դեպքերի թիվը:
Նախարարությունը վերոնշյալ տեղեկությունն ավելի վաղ ներառել էր ՀՀ կառավարության 09.11.2017թ. արձանագրային որոշման իր ներկայացրած նախագծին կցած «Մարդու պապիլոմավիրուսային վարակի դեմ պատվաստումների ներդրման փորձն աշխարհում» հիմնավորման մեջ և «Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2016 թվականի մարտի 17-ի թիվ 10 արձանագրային որոշման մեջ փոփոխություն կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության կառավարության արձանագրային որոշման նախագծի վերաբերյալ» տեղեկանքում:
Ավելին. ՀՀ առողջապահության նախարարությունը և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) ՄՊՎ-ի դեմ պատվաստումն իրենց պատվաստումների ազգային ծրագրում ընդգրկած տարբեր երկրներում արգանդի պարանոցի քաղցկեղի դեպքերի նվազումը հաճախ են յուրօրինակ կերպով գովազդում ու դա բացատրում հենց զանգվածային բնույթ ունեցող պատվաստումներով կամ ՄՊՎ-ի դեմ պատվաստումը պատվաստումների ազգային ծրագրում ընդգրկած լինելու հանգամանքով: Մինչդեռ, ինչպես արդեն նշել ենք այս թեմայով մեր նախորդ հրապարակումներում, ՄՊՎ-ի դեմ պատվաստանյութերի ու պատվաստումների արդյունավետությունը, ըստ մի շարք գիտնականների (այդ թվում նաև` հեղինակավոր), պետական պաշտոնյաների, գիտական, բժշկական, առողջապահական կենտրոնների ու պարբերականների, դեռ չապացուցված ու խիստ կասկածելի է:
Իրականում արգանդի վզիկի քաղցկեղի նվազումը ՀՀ առողջապահության նախարարության և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) վկայակոչած բազմաթիվ պետություններում թեստ սքրինինգի լայն ընդգրկման, ինչպես նաև ՄՊՎ-ով վարակվածների արդյունավետ բուժման արդյունք է։ Հենց դա է արգանդի պարանոցի քաղցկեղի անվտանգ և կասկածելի արդյունավետություն չունեցող կանխարգելումը։
Անձի մոտ բջջաբանական շեղումները (դիսպլազիաները) վաղ հայտնաբերելու դեպքում, դրանք հնարավոր է բուժել և կանխել քաղցկեղը։ Եվրոպայում, վերջին տվյալների համաձայն, 30-59 տարեկան կանանց 63%-ն անցել է վերոնշյալ հետազոտությունը՝  ՊԱՊ տեստ, որը թույլ է տալիս արգանդի պարանոցի քաղցկեղի ի հայտ գալուց շատ տարիներ առաջ պարզել՝ տվյալ կինն արդյոք վարակվա՞ծ է մարդու պապիլոմավիրուսով, թե ոչ: Մինչդեռ, Հայաստանում ՊԱՊ տեստով սքրինինգային հետազոտությունների ցուցանիշը խայտառակ ցածր է՝ ընդամենը 8,5%, ինչի համար պատասխանատու են հենց ՀՀ առողջապահության նախարարությունը, առողջապահության նախարարի տեղակալ Սերգեյ Խաչատրյանը (հիվանդությունների կանխարգելման գծով տեղակալը նա է), ինչպես նաև հայաստանյան պոլիկլինիկաների մեծամասնությունն ու դրանց համապատասխան բուժաշխատողներն ընդհանրապես: Պատասխանատու են՝ աղջիկներին ու կանանց հիշյալ հետազոտությունների ու դրանց կարևորության մասին շատ վատ իրազեկելու, ինչպես նաև շատ պոլիկլինիկաների գինեկոլոգիական կաբինետների, կանանց կոնսուլտացիաների վատ, երբեմն նույնիսկ հակահիգիենիկ վիճակի, դրանց աշխատակիցների նկատմամբ ցածր վստահության կամ վստահության բացակայության համար: Ծաղկաձորյան հիշյալ դասընթացի ժամանակ լրագրողներից ոմանք խոսում էին հենց այդ մասին:
ՀՀ առողջապահության նախարարությունը փոխանակ վերոնշյալ խնդիրները լուծելու, փորձում է իրականացնել ՀՀ շուրջ 16 000 տասներեքամյա աղջնակների ՄՊՎ-ի դեմ «Գարդասիլ»-ով պատվաստման ծրագիրը` մի՛ պատվաստանյութով, որի անվտանգությունը նույնպես, դարձյալ ըստ մի շարք գիտնականների (այդ թվում նաև` հեղինակավոր), պետական պաշտոնյաների, գիտական, բժշկական, առողջապահական կենտրոնների ու պարբերականների, առնվազն երաշխավորված չէ, եթե, իհարկե, ուղղակի չասենք, որ այն վտանգավոր է: 
Եթե Հայաստանում սքրինիգի ծածկույթը չմեծանա, առաջիկա տարիներին մեր երկրում տարեկան դարձյալ 100 կամ ավելի կին կմահանա արգանդի պարանոցի քաղցկեղի պատճառով, և այդպես` ևս մոտ 30 տարի՝ մինչև տեսնենք պատվաստումներն իրականում օգնու՞մ են, թե՞ ոչ։
Արտերկրում մարդու պապիլոմավիրուսի դեմ պատվաստանյութի անվտանգության կլինիկական փորձարկումները` կատարված 16-26-ամյա 13 912 կանանց վրա, խաբեական բնույթ ունեն. «Գարդասիլ»-ի նախալիցենզավորման պատահականացված կլինիկական փորձարկումների հսկիչ խմբերում ընդգրկվածների մի մասին կամ, դատելով ամենից, մեծ մասին ոչ թե չեզոք (իներտ) պլացեբո է ներարկվել, այլ ալյումինի ադյուվանտ` AAHS- amorphous aluminum hydroxyphosphate sulfate (էջ 10, կետ 7.3): Ալյումինի վերոնշյալ միացության (ամորֆ ալյումինի հիդրօքսիֆոսֆատ սուլֆատ) անվտանգության որևէ փորձարկում երբևէ չի իրականացվել, ավելին՝ հայտնի է, որ այն նեյրոտոքսիկ է, այսինքն՝ նյարդերի կամ նյարդային համակարգի վրա թունավոր ազդեցություն ունի և դրդում է աուտոիմունային հիվանդություններ:
Ի լրումն այլ միացությունների, որոնք, իրենց հերթին, շատ հարցերի տեղիք են տալիս, AAHS կա նաև հենց պատվաստանյութի մեջ։ Հայտնի է նաև, որ հետպատվաստումային անբարեհաջող դեպքերի վերագրումը «Գարդասիլ» պատվաստանյութին՝ սահմանափակել են առաջին 7 ամսվա դեպքերով, մինչդեռ նույն ալյումինի միացության բացասական ազդեցությունը կարող է շատ ուշ ի հայտ գալ։
Բազմաթիվ գիտնականներ և բժիշկներ պայքարում են, որպեսզի արգելվի ալյումինի ադյուվանտների օգտագործումը կլինիկական փորձարկումների հսկիչ խմբերում և պատվաստանյութերում (https://aacijournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1710-1492-10-4, https://www.hindawi.com/journals/jt/2014/491316/, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23609067 ):
Ավելին. պոլիսորբատ 80-ով պատված «Գարդասիլ»-ի նանոմասնիկները հեշտությամբ հաղթահարում են Աստծո կամ բնության ստեղծած արյուն-ուղեղ յուրօրինակ պատնեշը, որը թույլ չի տալիս, որ արյան մեջ եղած ամեն նյութ հասնի ուղեղին, և պատահական չէ ՄՊՎ պատվաստանյութի L1 կապսիդ սպիտակուցների կուտակումը ուղեղային վասկուլիտից մահացած աղջիկների մոտ (http://www.rescuepost.com/files/ltshaw-death-after-quadrivalent-hpv-vaccination-pharma-reg-affairs-2012.pdf, http://www.ajnr.org/content/23/10/1807, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11251246 ):
Հենց վերոնշյալի պատճառով է, որ ՄՊՎ-ի դեմ պատվաստանյութի կլինիկական փորձարկումները շեղված արդյունք են տվել՝ պակաս ցույց տալով բուն պատվաստանյութի պատճառած անբարեհաջող, ներառյալ՝ ծանր դեպքերի թիվը, քանի որ հսկիչ խմբի անդամների շրջանում, որոնց, իբր չեզոք նյութ, ամորֆ ալյումինի հիդրօքսիֆոսֆատ սուլֆատ (AAHS) են ներարկել (էջ 10, կետ 7.3), նույնպես անբարեհաջող դեպքեր են գրանցվել, իսկ երբ «Գարդասիլ»-ով պատվաստված ու հսկիչ խմբի անդամների միջև տարբերությունն այդպիսով արհեստականորեն կրճատվել է, համարվել ու համարվում է, որ պատվաստանյութի պատճառած անբարեհաջող, ներառյալ՝ ծանր դեպքերի թիվը մեծ չէ:
Ընդգծենք, որ կանանց վերարտադրողական առողջության վրա «Գարդասիլ»-ի ազդեցությունը նախաարտոնագրման կլինիկական փորձարկումներում չի ուսումնասիրվել կամ պատշաճ կերպով չի ուսումնասիրվել: Նշված փորձարկումներն իրականությունը բացահայտելու փոխարեն, ամենայն հավանականությամբ, այն քողարկելու նպատակ են ունեցել, ինչը փաստվում է հետևյալ իրողությամբ. դաշտանային ցիկլի խանգարումները, վաղաժամ դաշտանադադարը, ամենորեան (երկարատև դաշտանադադարը) արդեն իսկ նշանակում են վերարտադրողական գործառույթի խանգարումներ: Այնուհանդերձ, այս հարցն անտեսել են պատվաստանյութի նախաարտոնագրման կլինիկական փորձարկումներում, ավելին՝ ամենայն հավանականությամբ հենց նրա համար, որպեսզի պատվաստումից հետո պատվաստվածների մի մասի մոտ սպասելի և իրականում էլ ի հայտ եկող հիշյալ խանգարումները չվերագրվեն պատվաստմանը: Փուլ 3 հետազոտման մասնակից աղջիկներին նշանակվել է ընդուհուպ մինչև 7 ամիս հակաբեղմնավորիչների օգտագործում (էջ 10, կետ 7.3): Դրանից հետո առողջական ծանր վիճակները չեն համարվել հետպատվաստումային անբարենպաստ դեպքեր (ՀԱԴ-եր)։ Փաստն այն է, որ «Գարդասիլ»-ի պարունակած պոլիսորբատ 80-ն ունի ձվարանի գործառույթի խանգարում առաջացնելու հատկություն , այսինքն՝ հիմք կա ենթադրելու, որ իմանալով դա, հակաբեղմնավորիչները տվել են պատվաստման հետևանքով հիշյալ խանգարումները քողարկելու նպատակով, որպեսզի դրանք վերագրվեն հակաբեղմնավորիչների ազդեցությանը:
«Գարդասիլ»-ի անվտանգության վերաբերյալ հիմնական զեկույցում նշվում է, որ առողջական վիճակները չեն համարվում ՀԱԴ-եր, եթե դրանք տեղի են ունենում պատվաստումից 7 ամիս անց կամ հետազոտողը դա չի համարում պատվաստման հետ կապված։ Նկատենք, որ պատվաստվածների մի մասի մտքով նույնիսկ կարող է չանցնել, որ իր առողջական վիճակի խաթարումը պատվաստման հետևանք է, քանի որ այդ խաթարումը կարող է ի հայտ գալ պատվաստումից ոչ թե անմիջապես հետո, այլ որոշ ժամանակ անց, հետևաբար նա առողջական վիճակի խաթարումը կարող է չհամարել պատվաստման հետ կապված։
Տեղեկացնենք նաև, որ քառավալենտ «Գարդասիլ»-ի յուրաքանչյուր չափաբաժին հանդիսանում է սպիտակուցի մասնիկների վերախմբավորած (recombinant) պատվաստանյութ, որը պարունակում է ՄՊՎ 6, 11, 16 և 18 շճատիպերի համապատասխանաբար 20, 40, 40, 20 մկգ (L1) գլխավոր սպիտակուցի մասնիկ (capsid), 225 մկգ ալյումինի հիդրօքսիֆոսֆատ սուլֆատ, 9,65 մգ նատրիումի քլորիդ, 780 մկգ l-histidine, 50 մկգ պոլիսորբատ 80, և 35 մկգ նատրիումի բորատ:
VigiBase®-ի տեղեկատվական շտեմարանը ձևավորվում է ԱՀԿ-ին անդամակից երկրների զեկույցների հիման վրա: VigiBase®-ը ԱՀԿ գլոբալ «Անհատական դեպքերի անվտանգության զեկույցների» (Individual Case Safety Report - ICSR) տվյալների շտեմարանն է և աշխարհում դեղերի անվտանգության տվյալների միասնական բազան, որն օգտագործվում է դեղի անվտանգության պրոֆիլի մասին տեղեկատվություն ստանալու համար:
Հիշյալ շտեմարանը վարող, ԱՀԿ-ի հովանու ներքո գործող ու նրա հետ համագործակցող Միջազգային դեղերի մոնիթորինգի կենտրոնի (Ուփսալա, Շվեդիա) աշխատակիցներ վեց գիտնականների հեղինակած ու տվյալ կենտրոնի զեկույցը հանդիսացող, PubMed-ի (US National Library of Medicine National Institutes of Health- ԱՄՆ ազգային բժշկական գրադարան, Առողջապահության ազգային ինստիտուտներ) հղում ունեցող «Drug Safety» («Դեղերի անվտանգություն») գիտական ամսագրում հրապարակված «Անվտանգության ներկայիս մտահոգությունները՝ կապված մարդու պապիլոմավիրուսի պատվաստանյութի հետ. VigiBase®-ում եղած զեկույցների կլաստերային վերլուծություն» հոդվածում նշված է, որ «Անվտանգության մի շարք ազդանշաններ (signals)` համալիր տեղային ցավային համախտանիշ (complex regional pain syndrome- CRPS), պոստուրալ օրթոստատիկ տախիկարդիայի համախտանիշ (postural orthostatic tachycardia syndrome- POTS) և քրոնիկ հոգնածության համախտանիշ (chronic fatigue syndrome- CFS), ի հայտ են եկել մարդու պապիլոմավիրուսի պատվաստանյութի օգտագործումից հետո և ունեն համանման ախտանիշաբանություն (symptomatology)։ Ազդանշանների նախորդ գնահատումները և համաճարակաբանական ուսումնասիրությունները հիմնականում հիմնված էին ավանդական մեթոդաբանության վրա, և ազդանշանները համարվում էին անհատական»:
Դարձյալ ըստ նույն հոդվածի, ընդհանուր առմամբ, հայտնաբերվել են առնվազն հինգ զեկույց պարունակող 54 կլաստեր: Չորս ամենախոշոր կլաստերները ներառում էին վերլուծված ՄՊՎՊ զեկույցների 71%-ը և նկարագրում էին արտադրանքի ներդիրի մեջ նկարագրված հետպատվաստումային անբարենպաստ դեպքերը (ՀԱԴ): Չորս ավելի փոքր կլաստերներ ներառել են անվտանգության վերաբերյալ շարունակական մտահոգությունների զեկույցներ (ընդհանուրը 694 դեպք):
Վերոնշյալ բոլոր չորս կլաստերներում ամենատարածված ՀԱԴ-երը եղել են գլխացավը, գլխապտույտը և ուժասպառությունը կամ ուշագնացությունը։ Այս չորս ՀԱԴ-ից երեքը զեկուցվել են կլաստերներում ներառված 50%-ից ավել զեկույցներում: Այս կլաստերներն ունեցել են լուրջ դեպքերի ավելի մեծ քանակություն ՄՊՎ ընդհանուր զեկույցների համեմատ (44-89%` ի համեմատ 24%)-ի: Բացի վերոնշյալից, այդ կլաստերներում ընդգրկված զեկույցների միայն փոքրամասնությունն է ներառել ՀԱԴ ախտորոշում, որը կբացատրեր այդ ախտանիշները: Օգտագործելով համամասնական զեկուցման գործակիցներ, ուժասպառության կամ ուշագնացության հետ գլխացավի և գլխապտույտի համադրումն ավելի հաճախ հայտնաբերվել է 9-25 տարեկան կանանց ՄՊՎ-ի պատվաստմանն առնչվող զեկույցներում` ի համեմատ ոչ ՄՊՎ պատվաստման զեկույցների: Նշված անհամաչափությունը մնացել է նաև այն ժամանակ, երբ արդյունքները շերտավորվել են (stratified) ըստ տարիքի, և երբ այն երկրների, որոնք հայտարարել էին CRPS (Ճապոնիա) և POTS (Դանիա), ազդանշանները բացառվել են:
Հիշյալ հոդվածի համաձայն, կլաստերային վերլուծությունը բացահայտում են ՄՊՎ հետպատվաստումային անբարեհաջող դեպքերի` իրենց բնույթով լուրջ հավելյալ զեկույցներ, որոնք նկարագրում են ախտանիշներ, որոնք համընկնում են CRPS, POTS և CFS դեպքերում նշված անվտանգության ազդանշաններին…
Ընդգծենք, որ Հայաստանում «Գարդասիլ»-ով պատվաստումը պարտադիր չէ: Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի և կարող է հրաժարվել մարդու պապիլոմայի վիրուսի դեմ «Գարդասիլ»-ով պատվաստումից: Ըստ «Լույս» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի հարցմանը ՀՀ առողջապահության նախարարության տված 28.11.2017թ. թիվ 89/14710-17 պատասխանի, ոչ ոք, առանց ծնողի համաձայնության ու ներկայության, իրավունք չունի պատվաստել նրա անչափահաս աղջնակին:
Եթե ծնողների կամքին հակառակ, փորձեն պատվաստել նրանց աղջնակներին, վերջիններս թող անմիջապես տեղեկացնեն իրենց ծնողներին, ու քանի դեռ ծնողների համաձայնությունը չկա և նրանք ներկա չեն պատվաստմանը, կտրականապես հրաժարվեն հիշյալ պատվաստումից: Ձեր իրավունքների խախտման դեպքում կարող եք ահազանգել ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակ` 53 76 51 և «թեժ գծի» 116 հեռախոսահամարներով, «Նոյյան Տապան» լրատվական կենտրոն` 060 35 11 24 հեռախոսահամարով, ինչպես նաև զանգվածային լրատվության այլ միջոցների։
 
 
Արթուր Հովհաննիսյան
 
 
 
 
 
 
 
 
Նոյյան տապան   -   Հասարակություն
Լուրեր Հայաստանից եւ Սփյուռքից

Կարդացել են 4738 անգամ

Բաժանորդագրվեք «Նոյյան Տապան»-ի մեր էջերին

«Յութուբում», «Ֆեյսբուքում» Եւ «Թվիթերում»` մեր հաղորդումներն անվճար դիտելու համար
 
Noyan Tapan - Նոյյան տապան
Facebook Group · 3 365 անդամ
Միանալ խմբին
Միացեք մեր «Ֆեյսբուքյան» խմբին՝ մեր հաղորդումները քննարկելու եւ բանախոսներին հարցեր ուղղելու համար
 

«Գարդասիլ»-ով պատվաստման վտանգավոր հետևանքները թեմայով կարդացեք նաեւ.

30-12-2017 «Գարդասիլով» պատվաստված 700 կին 160 մլն դոլարի փոխհատուցում է պահանջում Կոլումբիայի դատարանում. «Հետք»29-12-2017 Ստեր, կեղծիքներ` նույնիսկ չբերությամբ սպառնացող «Գարդասիլ»-ով մեր 13-ամյա աղջնակներին պատվաստելու համար (տեսանյութեր)21-12-2017 Եթե մենք լավ աշխատանք կատարենք, ապա նաև նոր պատվաստանյութերի միջոցով կկարողանանք կրճատել մարդկանց քանակը 10-15 տոկոսով (տեսանյութ)19-12-2017 Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը խոստովանել է` իրականում ինքն էլ վստահ չէ «Գարդասիլ»-ով իրականացվող պատվաստումների անվտանգության հարցում (տեսանյութեր)19-12-2017 ՊԱՀԱՆՋՈՒՄ ԵՆՔ ՆԱԽԱՐԱՐ ԼԵՎՈՆ ԱԼԹՈՒՆՅԱՆԻ ԵՎ ՆՐԱ ՏԵՂԱԿԱԼ ՍԵՐԳԵՅ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ ՀՐԱԺԱՐԱԿԱՆԸ (տեսանյութ)15-12-2017 «Երկիր Ծիրանի» կուսակցությունը Լևոն Ալթունյանից պահանջում է՝ հրապարակային ներողություն խնդրել հայ աղջիկ երեխաներից15-12-2017 Տասներեքամյա աշակերտուհիների ծնողներն իսկապես մերժել են իրենց երեխաներին վտանգավոր «Գարդասիլ»-ով պատվաստումը, եթե չասենք, որ ընդվզել են…13-12-2017 Հերյուրանքների, ստի, կեղծիքի միջոցով փորձում են իրականացնել «Գարդասիլ»-ով վտանգավոր պատվաստումների ծրագիրը (տեսանյութեր)12-12-2017 «Գարդասիլը» չեն փորձաքննի, պատվաստումները չեն դադարեցնի. նախարարության պատասխանը11-12-2017 Հայաստանի առողջապահության նախարարը մինչև 15 տարեկան աղջնակների մինչև 25 տոկոսին, ըստ էության, անբարոյական է ներկայացրել կամ սեռական բռնության զոհ, տղամարդկանց մինչև 25 տոկոսին` մանկապիղծ (տեսանյութեր) 11-12-2017 Հայաստանի այսպիսի առողջապահության նախարար ունենալը խայտառակություն է, Լևոն Ալթունյանին օր առաջ պետք է պաշտոնանկ անել (տեսանյութ)11-12-2017 Իրականում ինչ են ներարկել աղջիկներին` «Գարդասիլ», թե՞… Հայաստանի առողջապահության նախարարության ծաղկաձորյան շոուն չունի ոչնչի արժեք (տեսանյութ)08-12-2017 Դպրոցներում ստորագրություններ են հավաքել` «Գարդասիլ» վտանգավոր պատվաստանյութով պատվաստման առնչությամբ. ահազանգ08-12-2017 «Գարդասիլ»-ով մեր երեխաներին պատվաստելու առնչությամբ հույժ կարևոր իրազեկում ծնողներին07-12-2017 Ահա այսպիսի խայտառակ իրողություն` գրեթե իբրև հրաշագործ ներկայացվող «Գարդասիլ»-ի վերաբերյալ (տեսանյութեր) 06-12-2017 «Գարդասիլ»-ի անվտանգության կլինիկական փորձարկումները խաբեական բնույթ ունեն (տեսանյութեր)02-12-2017 Յուրաքանչյուր բուժաշխատող, ով կհանդգնի առանց ծնողի համաձայնության ու ներկայության, «Գարդասիլ»-ով պատվաստել նրա 13-ամյա աղջկան, պատասխան է տալու01-12-2017 Եթե «Գարդասիլ»-ով պատվաստված աղջիկները չկարողանան ծննդաբերել (տեսանյութեր)27-11-2017 Հայաստանի առողջապահության նախարարությունը խոստովանել է` «Գարդասիլ»-ով պատվաստվելուց հետո 13-ամյա մոտ 1000 հայ աղջնակ մղկտալու է ուժեղ ցավից, մոտ 1500-ը ջերմելու է26-11-2017 ««Գարդասիլ»-ով ցուցադրական պատվաստում» այսօրվա շոուն չի կարող հասարակությանը հավատ ներշնչել, այս առումով առողջապահության նախարարության ջանքերը զուր են. լրացված (տեսանյութեր)23-11-2017 Մեր 13-ամյա աղջնակներին վտանգավոր «Գարդասիլ»-ով պատվաստելու առնչությամբ իբրև հանրային քննարկում կազմակերպված խայտառակ շոուն22-11-2017 Մեր 13-ամյա աղջնակներին «Գարդասիլ»-ով պատվաստելու հետ կապված առողջապահության նախարարի ու նախարարության ջրերը պղտոր են (տեսանյութեր)22-11-2017 Երբ գործի են դնում «Գարդասիլը» ատամներով պաշտպանող «դիպուկահարներին». «Իրավունք»21-11-2017 Հայաստանի ԱՆ 13-ամյա աղջնակներին «Գարդասիլ»-ով ՄՊՎ-ի դեմ պատվաստումների առնչությամբ հանրությունից թաքցնելու բան ունի (տեսանյութեր)21-11-2017 «Հայ աղջիկները փորձադաշտ չեն.Հայաստանում պատրաստվում են իրականացնել հականախագահական և հակասահմանդրական գործողություն».Ալեքսանդր Ամարյան (տեսագրություն)20-11-2017 ««Գարդասիլի» միջոցով դրսի ուժերը նպատակ ունեն ՀՀ-ում մեծացնել անպտղության մակարդակը».iravunk.com16-11-2017 Աղջիկները մահացել են «Գարդասիլ»-ով մարդու պապիլոմա վիրուսի դեմ պատվաստումից հետո, 14-ամյա աղջիկը՝ 2-րդ ներարկումից երկու շաբաթ անց (տեսանյութեր)14-11-2017 Ձեր 13-ամյա աղջնակները հիմա «Գարդասիլ»-ով պատվաստվելով, հետագայում կարող են զրկվել մայրանալու կարողությունից. հույժ կարևոր զգուշացում ծնողներին (տեսանյութեր)10-11-2017 Պարզ է, որ երկրում պատրաստվում է դավադրություն, և արդեն երևում է, որ ոչ միայն հայ ընտանիքի դեմ, դա դավադրություն է պետականության դեմ10-11-2017 SOS. «Երկրում դավադրություն է պատրաստվում. դավադիրները՝ կառավարության մեջ են» (տեսագրություն) 25-09-2017 «Գարդասիլ» պատվաստա նյութով մեր 13 տարեկան աղջիկների պատվաստումների աղետալի հետևանքները (տեսանյութեր)22-09-2017 «Գարդասիլ» պատվաստանյութով 13 տարեկան աղջիկների պատվաստումները հայկական գենը ոչնչացնելուն ուղղված քայլ է («Գարդասիլ» պատվաստանյութի զոհերը տեսանյութեր)14-09-2017 Պապիլոմա վիրուսի դեմ ՀՀ ԱՆ պատվաստումների ծրագրի վտանգավորության մասին07-09-2017 Եթե նույնիսկ 13 տարեկան աղջիկների ճակատագրերը խեղվեն, առողջապահության նախարարությունը բժիշկների պատասխանատվությամբ չի պրծնի (տեսանյութեր)22-08-2017 Հայաստանի հե՞րթն է եկել նույնիսկ երեխաներին «Գարդասիլ» պատվաստանյութի ներարկմամբ զոհեր տալու (տեսանյութ)18-08-2017 Հայաստանում նույնիսկ 13 տարեկան աղջիկներից սկսած, փորձելու են պատվաստել պապիլոմա վիրուսի դեմ` վիրուսից բխող վտանգը չափազանցնելով (տեսանյութ)