Ամեն անգամ, երբ խոսվում է հերթական միակողմանի զիջումը կանխելու մասին, գործող իշխանությունը գործի կը դնի նույն պարզունակ շանտաժը.
— «Տիգրանաշենը չհանձնե՞նք, ինչ է՝ պատերա՞զմ եք ուզո՞ւմ»։
— «Ալիևի պահանջով Սահմանադրությունը չփոխե՞նք, ինչ է՝ պատերա՞զմ եք ուզո՞ւմ»։
Ո՛չ։ Հայաստանում պատերազմ բերող մի ուժ կա, եւ այդ ուժը ՔՊ-ն է։
Բայց Ադրբեջանի բոլոր պահանջները կատարելու եւ պատերազմի արանքում կա գլխավոր օղակը, որն այս իշխանութիւնը իսպառ ջնջած է. պետական շահերի վրա հիմնված, գրագետ ու արդյունավետ բանակցելը եւ երկրի տարածքային ամբողջականության պաշտպանելը։
Ինչպե՞ս կ'գործեր պետականամետ բանակցողը.
- Սահմանադրական պահանջների հարցում. Ադրբեջանի Սահմանադրության նախաբանում ուղիղ հղում կա 1991 թ. Ադրբեջանի Անկախության ակտին, որն իր հերթին Ադրբեջանին հռչակում է 1918–1920 թթ. Մուսավաթական հանրապետության իրավահաջորդ՝ մի պետության, որի պաշտոնական քարտեզներով ու փաստաթղթերով Հայաստանի տարածքի կեսից ավելին ներկայացվում է որպես «ադրբեջանական»։
Գրագետ բանակցողը սեղանին կը դներ հենց սա. եթե խաղաղության նախապայմանը սահմանադրական տեքստերն են, ապա Ադրբեջանը պէտք է առաջինը փոխի իր Սահմանադրությունը։ Այլապես, երկու կողմերն ալ պէտք է փոխադարձաբար զերծ մնան միմյանց ներքին գործերին միջամտելուց։
- Տարածքային պահանջների հարցում. Որպեսզի Բաքուն անընդհատ չներկայացնի նոր պահանջներ, հայկական կողմը պէտք է բանակցությունների առաջնահերթ եւ առանձին օրակարգ դարձնի 2020 թ. հետո ադրբեջանական ագրեսիայի հետեւանքով Հայաստանի Հանրապետությունից բռնազավթված տարածքների դեօկուպացիայի հարցը։
- «Արևմտյան Ադրբեջան» կեղծ թեզի հարցում. Այս կեղծիքին պէտք է հակադրել Ադրբեջանի քաղաքներից ջարդերի հետեւանքով բռնի տեղահանված հայերի իրավունքների պաշտպանության հիմնավոր հայեցակարգը, ոչ թե լռեցնել ու հետապնդել արցախահայերի վերադարձի իրավունքի մասին խոսողներին կամ սեփական ժողովրդին պատերազմով սպառնալ։
Բացի այդ կենսական անհրաժեշտություն է բանակցային սեղանին հստակ պահանջով առաջ քաշել բոլոր ռազմագերիների եւ ապօրինի պահվող անձանց անհապաղ ազատ արձակման հարցը։ Սա կարող է լինել սեփական բանակցային օրակարգ ունենալու դրսևորումներից մեկը։
Քանի դեռ բանակցային օրակարգը թելադրում է միայն Ադրբեջանը, դրանք դադարում են բանակցություն լինելուց եւ վերածվում են միակողմանի զիջումների անվերջ շղթայի։
Հետևաբար «պատերազմ, թե ամեն ինչ հանձնել» երկընտրանքը կեղծ է, այլընտրանքային լուծումներ կան եւ դա հնարավոր է հայկական իշխանություն ունենալու պարագայում»։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ:
ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆ
