Սյունիքում քննարկուած են հանրակրթական դպրոցներու ենթակայութեան փոփոխութիւնը, կառավարման նոր մոդելը
04-07-2026 16:49 Հասարակութիւն
Հուլիսի 3-ին Գորիսի թիվ 5 հիմնական դպրոցում տեղի ունեցած խորհրդակցությունը վարել է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Արաքսիա Սվաջյանը, մասնակցել են հանրակրթութեան վարչութեան պետ Թամարա Սարգսյանը, Սյունիքի մարզպետի աշխատակազմի կրթութեան, մշակոյթի եւ սպորտի, ֆինանսական վարչութեան պետերը, մարզի հանրակրթական դպրոցների տնօրեններն ու վարչատնտեսական մասի համակարգողները։
«Հանրակրթութեան մասին» ՀՀ օրենքում կատարված փոփոխութիւնների համաձայն՝ սույն թվականի սեպտեմբերի 1-ից մարզային ենթակայութեան հանրակրթական ուսումնական հաստատութիւնների կառավարման համակարգում տեղի են ունենալու ֆունկցիոնալ փոփոխութիւններ. դպրոցների բովանդակային (կրթական) կառավարման համակարգումը վերապահվելու է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարութեան, իսկ վարչատնտեսական գործառույթը՝ մարզպետների աշխատակազմերին։
Կառուցուածքային այս փոփոխութեան արդյունքում փոխվում է միայն կողմերի գործատուն։ Մինչեւ սեպտեմբերի 1-ը կողմերի հետ կկնքվեն համապատասխան համաձայնագրեր։
Տնօրենների ընտրութեան եւ նշանակման մրցութային կարգը (զարգացման ծրագրի փորձաքննութիւն եւ հարցազրույց) մնում է անփոփոխ՝ մարզի եւ նախարարութեան ներկայացուցիչներից կազմուած համատեղ հանձնաժողովների ձևաչափով։
Հաշվի առնելով, որ նախարարութեան անմիջական ենթակայութեան տակ գտնուող դպրոցների թիվը հանրապետությունում զգալիորեն մեծանում է, կառավարման օպերատիվութիւնը ապահովելու համար մարզերում ներդրվելու է մարզային համակարգողի հաստիքը։ Մարզային պատասխանատուն պիտի լինի մշտական կապող օղակը նախարարութեան եւ տեղի դպրոցների միջեւ՝ իր ժամանակի մեծ մասն անցկացնելով հենց մարզում՝ տեղում խնդիրներին արագ արձագանքելու նպատակով։
Նախարարի տեղակալ Արաքսիա Սվաջյանը հատուկ անդրադարձել է այն ուսուցիչների խնդրին, որոնք չեն ապահովել սահմանուած նվազագույն պահանջները։ «Նախարարութեան կողմից արդեն ուղարկուած են համապատասխան ծանուցումներ եւ ցանկեր։ Աշխատանքից ազատման են ենթակա այն ուսուցիչները, ովքեր երեք եւ ավելի անգամ չեն հաղթահարել կամաւոր ատեստաւորումը, չունեն ատեստաւորութեան արդյունքների 15% -ի աճ, չեն հավաքել անցումային 50-59 միավորները։ Այս ցանկերում ներառուած են նաեւ այն մանկավարժները, ովքեր պարտաւոր էին մասնակցել ատեստաւորմանը, սակայն չեն մասնակցել, ինչը ևս դիտարկւում է որպէս չատեստաւորուած կարգավիճակ»,- նշել է Սվաջյանը։
Ուսուցիչների վերապատրաստման ծրագրերում այսուհետ էական տեղ է զբաղեցնելու Արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կրթական գործիքների կիրառումը։ Ընդգծուած է, որ երեխաներին ԱԲ գործիքներից օգտուելու արգելքի փոխարէն պէտք է սովորեցնել դրանց ճիշտ, էթիկական եւ նպատակային կիրառումը։
Հանրակրթական ծրագրում փուլային տարբերակով ներդրվելու են նոր առարկաներ՝ «Անվտանգ կենսագործունեութիւն» եւ «Առողջ ապրելակերպ»։
Բարեփոխումների առանցքային գործիքներից է թվայնացումը, որը կապահովի թափանցիկ ու օբյեկտիվ կառավարում։
Խորհրդակցութեանն առանձնակի անդրադարձ է կատարուած «300 դպրոց» ծրագրի շրջանակներում մարզում կառուցուող ու բարեկարգուող կրթական հաստատութիւններին։ Շեշտուած է, որ հատկապես գյուղական բնակավայրերում նոր ենթակառուցուածքները չպիտի փակուեն դասերից հետո։
Դպրոցներն ու կրթահամալիրները պէտք է վերածուեն ակտիվ համայնքային կենտրոնների՝ ապահովելով սպորտային, մշակութային ու կրթական կյանք նաեւ երեկոյան ժամերին ինչպէս երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների համար։ «Ակտիվ համագործակցում ենք ՀՀ ՏԿԵ նախարարութեան հետ։ Երեխաների անվտանգութիւնը ու դեպի դպրոց տանող ճանապարհների հասանելիութիւնը համատեղ օրակարգի առանցքում են։ Ունենք նոր նախագիծ, ընթացքի մէջ է դպրոցական ավտոբուսների ձեռքբերման, տրամադրման եւ սպասարկման գործընթացը», - հանդիպումը ամփոփեց նախարարի տեղակալը՝ օգոստոսին հանդիպելու ակնկալիքով։
Քանի որ ֆինանսական տարին արդեն կիսուել է, սեպտեմբերյան վերանայումներն ու ընթացիկ տարվա բյուջետային փակումը դեռեւս կիրականացուեն մարզպետի աշխատակազմի հետ համատեղ, իսկ հունվարից համակարգը ամբողջովին կանցնի նոր մոդելին։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ: