Ադրբեջանը ընդլայնեց եւ ամրապնդեց իր ռազմական դիրքը Հայաստանի տարածքին մէջ։
05-09-2026 12:03 Հայաստան Քաղաքականութիւն
Sputnik․ Խոսքը Սյունիքում Ադրբեջանի ԶՈւ դիրքի մասին է, որը տեղակայուած է 2021 թվականին ադրբեջանական ուժերի առաջխաղացումից ետոյ։
Դավիթ Գալստեան. Ադրբեջանն ընդլայնած եւ ամրապնդած է Հայաստանի տարածքի խորքում իր հենակետը։ Այդ մասին վկայում են Sputnik Արմենիան հետազոտած արբանյակային լուսանկարները։
Խոսքը 2021թ․ներխուժումից ետոյ Սյունիքում տեղակայուած ադրբեջանական ռազմական հենակետի մասին է։
Sputnik Արմենիան ուսումնասիրած է, մասնաւորապէս, 2025 թվականի մայիս եւ հուլիս ամիսների արբանյակային լուսանկարները, որոնք համեմատելով՝ ակնյայտ են էական փոփոխութիւններ. երկու ամսում այստեղ ընդարձակուած են ճանապարհները, փորված է խրամատների ցանց, կառուցուած են նոր ամրաշինութիւններ։ Հուլիսեան լուսանկարում կը երևայ, որ աշխատանքները շարունակուած են։
Инженерные работы ВС Азербайджана на оккупированной территории Армении
(Սվերփ - սկրինշոթ քարտէս Esri-ի ըստ վիճակի 29 մայիսի 2025 թվականի)
(Սնիւ - սկրինշոթ քարտէս Google Maps-ի ըստ վիճակի 20 հուլիսի 2025 թ.) - Sputnik Արմենիա, 1920, 04.09.2026
2025 թվականի մայիս եւ հուլիս ամիսների արբանյակային լուսանկարները
Նշենք, որ սահմանազատման շրջանակներում Հայաստանն ու Ադրբեջանը պայմանաւորուած են հիմք ընդունել ԽՍՀՄ փլուզման պահին միութենական հանրապետութիւնների սահմանները։ Խորհրդային քարտէսների հիման վրայ 2024 թվականին արդէն համաձայնեցուած է մոտ 12 կմ Տավուշում։
Սակայն Google-ի եւ ԽՍՀՄ ԶՈւ գլխաւոր շտաբի 1974 թվականի քարտէսների համադրմամբ պարզուած է, որ Ադրբեջանի ԶՈւ տվյալ հենակետը գտնուած է Հայաստանի տարածքում՝ սահմանից մոտ 3 կմ հեռաւորութեան վրայ:
Ըստ այդմ, խորհրդային քարտէսներով հետագայ սահմանազատման պարագայում այդ հատվածի նկատմամբ Երևանի ինքնիշխանութիւնը որեւէ հարց չի առաջացնի։
Հատկանշական է, որ սահմանազատման հիմնարար սկզբունքները կողմերը համաձայնեցուցած էին դեռեւս 2024 թվականի մայիսին, սակայն դա չի խանգարած Ադրբեջանին 2025 թվականին էապես ուժեղացնել այդ հենակետը։
Հարկ է ուշադրութիւն դարձնել այն հանգամանքին, որ սա Հայաստանի տարածքի «նեղ» հատվածներից մէկն է. Հայաստանի սահմանների միջեւ հեռաւորութիւնը կազմում է ընդամենը 26-27 կմ:
Սա Հայաստանի տարածքում ադրբեջանական դիրքի ամրապնդման միակ դեպքը չէ։ Հայաստանի տարածքում նմանատիպ գործողութիւններ Ադրբեջանը ձեռնարկած է, օրինակ, 5-6 կմ դեպի հարաւ-արեւելք գտնուող տարածքում։
Հիշեցնենք, որ 2024 թվականի մայիսի 15-ին երկու երկրների սահմանին տեղի ունեցած է սահմանազատման հանձնաժողովների իններորդ հանդիպումը՝ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի փոխվարչապետեր Մհեր Գրիգորյանի եւ Շահին Մուստաֆաևի նախագահութեամբ։ Այն ժամանակ համաձայնեցուած են Բաղանիս (ՀՀ) – Բաղանիս Այրում (ԱՀ), Ոսկեպար (ՀՀ) – Աշաղը Ասկիպարա (ԱՀ), Կիրանց (ՀՀ) – Խեյրումլի (ԱՀ) եւ Բերքաբեր (ՀՀ) – Կըզըլ Հաջիլի (ԱՀ) հատվածում սահմանագծման մասին նկարագրի արձանագրութիւնը ԽՍՀՄ զինուած ուժերի գլխաւոր շտաբի 1976 թվականի տեղագրական քարտէսի համաձայն, որտեղ 1979 թվականին մտցուած են ամենաստույգ ճշգրտումները:
Իսկ արդէն 2025 թվականի հունվարի 16-ին Հայաստանի եւ Ադրբեջանի փոխվարչապետեր Մհեր Գրիգորյանի եւ Շահին Մուստաֆաևի գլխաւորած հանձնաժողովների նոր հանդիպման արդիւնքներով կողմերը սահմանագծման նոր հատված են որոշած՝ համաձայնելով պետական սահմանի սահմանազատման աշխատանքները սկսել հիւսիսային հատվածից՝ Հայաստանի, Ադրբեջանի եւ Վրաստանի սահմանների միացման կէտից, այնուհետեւ շարժուել հիւսիսից հարաւ, մինչեւ Իրանի հետ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի սահմանը։ Սակայն այդ ուղղութեամբ գործնական քայլեր առայժմ չեն ձեռնարկուած։
* Այս բնագիրը ինքնաշխատօրէն թարգմանուած է արհեստական բանականութեան (ԱԲ) կողմէ:
ԱՐԵՒՄՏԱՀԱՅԵՐԵՆ
