07-10-2026 16:11 Հայաստան Ի՞նչ է գրում սփյուռքի մամուլը
Տառաչափ՝
Լսել նիւթը🎙️ Անահիտ (AI)00:00 / 03:41
Հայաստանեան մի շարք ԶԼՄ-ներ անդրադարձած են ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի «Ctrl Z» հաղորդման մէջ տուած հարցազրոյցին, Հայաստան-Ադրբեջան սահմանը հատած, հանցագործութեան համար մեղադրվող ադրբեջանցի զինծառայող Նասիմի Մուսաևի մասին խօսքերին․ անոնք պնդած են, թէ նա ակնարկել է վերջինիս Բաքու հանձնելու մասին։
Մասնաւորապէս Փաշինեանի՝ մոլորված զինուորները առանց նախապայմաններու վերադարձնելու կողմերու պայմանաւորուածութեան մասին խօսքերը ներկայացուած են այնպէս, որ այդ սկզբունքը վերաբերելի է նաեւ ՀՀ-ում քրեական վարույթներով անցնող ադրբեջանցի զինծառայողին։
Փաշինեանի խօսքը համատեքստէն կտրելով՝ նման պնդումներ են արած մի շարք ԶԼՄ-ներ:
Սրան զուգահեռ ԱԺ «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցութեան պատգամաւոր Մարիաննա Ղահրամանեանը ալ պնդած է, թէ Փաշինեան «անոնսում է, որ ադրբեջանցին կհանձնուի Բաքու՝ առանց փոխանակելու այնտեղ պահուող հայ գերիներու հետ»։
«Փաստերու ստուգման հարթակը» համադրել է թեմայի վերաբերեալ Փաշինեանի ուղիղ խօսքը ԶԼՄ-ներու ու սոցիալական մեդիայում պնդումներու հետ ու պարզած, որ վերջիններու լուսաբանումը մանիպուլյատիվ է։
Ի՞նչ սկզբունքի մասին էր խօսում Փաշինեան
Այսպէս․ զրուցավարի հարցին, թէ արդեօք քննարկու՞մ է Մուսաևին Բաքու մէջ պահուող հայ գերիներու հետ փոխանակելու հարցը, Փաշինեան պատասխանում է, որ դրանք «տարբեր թեմաներ են», եւ յիշեցնում նախկինում ձեռք բերուած պայմանաւորութեան մասին․
«Դրանք տարբեր թեմաներ են, որովհետեւ նախկինում ալ այսպիսի իրավիճակներ եղած են, որովհետեւ այդպիսի դեպքեր, որ զինուորներ այս կողմ, այն կողմ անցնում են, մենք ունենք պայմանաւորութիւն, որ զինուորներու անցնել-դառնալու պրոցեսները անջատ ենք նայելու բոլոր դեպքերից»,- ըսած է Փաշինեան։
Այնուհետեւ նա բացատրում է այդ սկզբունքի տրամաբանութիւնը. եթէ սահմանը հատած ամեն մէկ զինուորի վերադարձի դիմաց մյուս կողմէն գերի պահանջուի, նոյն պայմանը կարող է հետագայում կիրառուիլ ալ Հայաստանի նկատմամբ։
«Ենթադրենք ասենք՝ գերիներէն մեզ տվեք, որ այս զինուորին տանք։ Վաղը կարող է մեզնից զինուոր անցնի, ո՞ւմ ենք մենք տալու»,- ըսած է Փաշինեան։
Այսինքն՝ խօսքը սահմանը հատած, այդ թվում՝ մոլորված եւ հանցագործութիւն չկատարած զինծառայողների վերադարձի ընդհանուր մեխանիզմի մասին է։
Մուսաևի դեպքը Փաշինեան հենց ինքն է առանձնացնում
Հարցազրոյցում լրագրողը Փաշինեանի ուշադրութիւնը հրավիրում է հենց այդ տարբերութեան վրայ՝ նշելով, որ Շաքիի դեպքը սովորական սահմանահատում չէ, որովհետեւ զինծառայողը ալ ենթադրյալ հանցագործութիւն է կատարած։
Փաշինեան համաձայնում է, որ այստեղ հարցադրումը այլ է՝ ըսելով, որ հանցագործութիւն կատարելու պարագային զինծառայողը պէտք է դատապարտուի։
Ավելին՝ երբ խօսքը հասնում է Մուսաևի նկատմամբ Հայաստանում հարուցուած քրեական գործին, Փաշինեան յայտարարում է, որ իրավական գործընթացը տեղի պիտի ունենայ Հայաստանում, զինծառայողը կալանքի տակ է եւ «առնվազն ինչ-որ ժամանակ» մնալու է Հայաստանում։
Փաստացի Փաշինեան հստակ տարանջատում է երկու թեմաները․ զինուորներու վերադարձի մասին խօսելիս ներկայացնում է սկզբունքը, ոչ թէ Շաքիի կոնկրետ դեպքի վերաբերեալ որոշումը։
Եզրակացութիւն
Այսպէս, մամուլը, ինչպէս նաեւ «Ուժեղ Հայաստանի» պատգամաւորը Փաշինեանի նկարագրած ընդհանուր մեխանիզմի հիման վրայ անում են մանիպուլյատիվ եզրակացութիւն։
Նրա ասածէն հաստատուում է, որ հայկական եւ ադրբեջանական կողմերու միջեւ կայ սահմանը հատած զինուորներու վերադարձը գերիներու խնդրից առանձնացնելու որոշակի սկզբունք։ Միեւնույն ժամանակ ալ բացատրում է դրա պատճառը․ եթէ մոլորված եւ որեւէ հանցագործութիւն չկատարած ադրբեջանցի զինուորին վերադարձնելու դիմաց Հայաստանը գերի պահանջի, ապա հետագայում Ադրբեջանը կարող է նոյն նախապայմանը դնել այնտեղ գտնուած հայ զինվորի վերադարձի համար։
Սակայն դրանից չի հետեւում, որ նոյն մեխանիզմն արդէն որոշուած է կիրառել Մուսաևի նկատմամբ․ ընդհակառակը՝ հարցազրոյցում Փաշինեան երկու իրավիճակները տարբերակում է։ Մի պարագային խօսքը սահմանը հատած եւ հանցագործութիւն չկատարած զինուորին վերադարձի մասին է, մյուս պարագային՝ Հայաստանում քրեական հետապնդման ենթարկուող անձի, որը մեղադրվում է ՀՀ քաղաքացուն վնաս պատճառելու համար։
